Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2021

Ηράκλειτος: αναζητώντας τον εαυτό μας



 

Ηράκλειτος ο Εφέσιος

540 ‒ ⁓480 π.Χ.

 

Η διαλεκτική της ζήτησης και της εύρεσης του εαυτού μας


[Ερμηνεία και κατανόηση του απ. Β 101]

 

διζησμην μεωυτν

[=αναζήτησα τον εαυτό μου]

      §1. Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει, αυτός απάντησε: «Ζήτησα να βρω τον εαυτό μου». Εκ πρώτης όψεως φαίνεται πως ο φιλόσοφος μας παροτρύνει να  ερευνούμε τον εαυτό μας; Κάτι παρόμοιο δείχνει να μας λέει και το Δελφικό ρητό: γνώθι σαυτόν. Ωστόσο ο Ηράκλειτος θέλει να μας πει κάτι βαθύετρο, που υπερβαίνει την ηθική και θρησκευτική διόραση του Δελφικού ρητού. Πριν απ’ όλα συνυφαίνεται με τον λόγο του στοχαστή και δεν είναι κάποια μαντική ή αποφθεγματική ρήση ενός θεού. Τούτο υποδηλώνει πιο συγκεκριμένα ότι ο φιλόσοφος δεν αναζητεί μια οποιαδήποτε εξωτερική γνώση που του διαφεύγει, διότι έχει ήδη φτάσει στη Γνώση ως τέτοια, αλλά εκείνη την κατανοητική σκέψη, που αναδύεται από αυτή τη Γνώση, ήτοι την εκδίπλωση αυτής της Γνώσης ως μια διαδικασία ή διεργασία σύλληψης του Εαυτού του ανθρώπου με τη σκέψη.

Δευτέρα, 1 Φεβρουαρίου 2021

Nietzsche: Λυκόφως των Ειδώλων


 

Φρίντριχ Νίτσε

18441900

 

Πώς φιλοσοφούμε με το σφυρί

 

   Ι. Ένα από τα πιο συναρπαστικά αλλά και εξόχως πολεμικά έργα του Νίτσε της τελευταίας περιόδου της ζωής του είναι το Λυκόφως των Ειδώλων. Στο μεγαλύτερο μέρος του γράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 1888 και δημοσιεύτηκε τον επόμενο χρόνο· φέρει τον υπότιτλο: πώς φιλοσοφεί κανείς με το σφυρί. Για την τελική του σύνθεση, ο Νίτσε χρησιμοποίησε υλικό από το μεγάλο έργο του που σχεδίαζε με τίτλο Βούληση για δύναμη και το οποίο δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Με το έργο αυτό προσδιορίζει τον εαυτό του ως αυτόν που φιλοσοφεί με το σφυρί. Γι’ αυτό   προσθέτει διαζευκτικά στον προαναφερθέντα τίτλο και τον ως άνω υπότιτλο ως επεξηγηματικό μάλλον για την πεμπτουσία του εν λόγω έργου.