Προ-σωκρατικοί: προς έναν δημιουργικό τρόπο ζωής

ΛΟΓΟΣ, ΗΘΟΣ  ΚΑΙ  ΑΞΙΕΣ  ΣΤΟΥΣ 

ΠΡΟ-ΣΩΚΡΑΤΙΚΟΥΣ

                                                                                        

§1

      I. Οι πρώτοι φιλόσοφοι, οι λεγόμενοι προ-σωκρατικοί, έχουν χαρακτηρισθεί ως φυσικοί φιλόσοφοι, αφού οι γραπτές μαρτυρίες και μεταγενέστεροι μελετητές τους θέλουν να ασχολούνται κυρίως με ερωτήματα που ανήκουν στην περιοχή της φυσικής φιλοσοφίας και της κοσμολογίας[1].  Η αξία ωστόσο της προ-σωκρατικής σκέψης δεν εντοπίζεται ούτε εξαντλείται εδώ· είναι αποδεδειγμένο πλέον πως αντλείται θεμελιωδώς από το ενδιαφέρον της για ερωτήματα σχετικά με το πώς θα έπρεπε να ζει ο άνθρωπος, ποιο ήθος και ποιες αρχές πρέπει να τον διέπει, ποιος τρόπος σκέψης τον εκπολιτίζει κ.λ.π. Κάθε προσέγγιση λοιπόν αυτής της αρχέγονης περιόδου του φιλοσοφικού στοχασμού δεν μπορεί να λαμβάνεται, έτσι απλοϊκά, ως επιλεκτική επανάληψη ή πρόσληψη, έστω με ιστορικο-φιλοσοφικό τρόπο, μιας γνώσης που ανήκει σε ένα απόμακρο παρελθόν, αλλά αξίζει να αντιμετωπίζεται, κυριολεκτικά και ουσιαστικά, ως μια επι-στροφή στο θεμέλιο (Rückkehr in den Grund) του δυτικού ‒και όχι μόνο‒ σκέπτεσθαι. Γενικώς, η επι-στροφή στο θεμέλιο παραπέμπει πάντοτε στη ρεαλιστική δυνατότητα  του ανθρώπου[2] να αναζητεί το ήθος της παροντικού του κόσμου στην πραγματοποιημένη του ουσία.

     

Ηράκλειτος-Hegel: ο άριστος και οι πολλοί

Ηράκλειτος ‒ Hegel

§1

Εισαγωγικές επισημάνσεις

Στις εποχές μας ζούμε την απόλυτη κυριαρχία του μαζικού και του βάρβαρου. Το ερώτημα που γεννιέται εδώ είναι: Το μαζικό είναι ταυτό με το βάρβαρο; Το μαζικό σχετίζεται με τη συμπεριφορά του λαού, όταν μετατρέπεται σε μάζα. Και η μαζική συμπεριφορά είναι πραγματικά βάρβαρη, γιατί ο λαός, ως πολιτεία, ως έθνος, οντολογικώς κατανοούμενος, μετατρέπεται σε μάζα, σε άβουλη δηλαδή ύλη, σε άγριο εκκρεμές ετεροκινούμενο, όταν έχει χάσει την υπόστασή του, την αυτοσυνειδησία του, την αυτοπροσδιοριστική του ικανότητα. Και πότε τα χάνει όλα ετούτα; Όταν αφήνεται να εξαπατηθεί, δηλαδή να ετεροκαθοριστεί. Γράφει πολύ διαφωτιστικά ο Hegel, ο κορυφαίος διαλεκτικός φιλόσοφος της νεωτερικής εποχής:

Αισχύλος: το ιερό, το μοιραίο και το ηρωικό (2)

Αισχύλος

(περ. 525 - 456 π.Χ.)

Κίβδηλος και αληθινός πατριωτισμός:

 Ιστορικότητα της πόλεως και η ηθική δύναμη της πατρώας γης

§1

     I. Συνεχίζουμε να συζητάμε για τον Αισχύλο. Περισσότερο θα μας απασχολήσει τώρα το έργο του: Πέρσαι (472 π.Χ.): είναι η πιο αρχαία τραγωδία που έχει σωθεί. Σύμφωνα με τον Murray: το έργο θεωρείται το πρώτο ιστορικά στην Ευρωπαϊκή λογοτεχνία. Αποτελεί σημαντική μαρτυρία για τη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Ο ποιητής μεταπλάθει τα ιστορικά γεγονότα, με τη βοήθεια του μύθου, και από την ήττα των Περσών συνάγει γενικότερα συμπεράσματα: η ξιπασιά οδηγεί στον όλεθρο (στ. 821-822). Ο ποιητής πραγματεύεται, με άριστα σμιλευμένο λόγο, την ήττα του Ξέρξη κατά την εκστρατεία του εναντίον της Ελλάδας. Φέρνει στο κέντρο του ποιητικού του ενδιαφέροντος την αλαζονεία που επέδειξαν οι επιτιθέμενοι, όντας τυφλωμένοι από τις κατακτητικές τους βλέψεις. Εξηγεί πως η ελευθερία προκύπτει από την ηθική δύναμη των θεσμών, που υπηρετούν τον άνθρωπο. 

    

Η φασίζουσα ιδεολογία της εξουσιαστικής «αριστεράς»

Γιώργος Κοντογιώργης:

Με ιδεολογική τρομοκρατία απαντά ο ΣΥΡΙΖΑ στην κριτική

Από: http://contogeorgis.blogspot.com/2018/06/blog-post_19.html

Η άρχουσα αριστερή νομενκλατούρα και η φασίζουσα οίηση του πολιτεύεσθαι

Με αφορμή την αποστροφή του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα (και πολλών άλλων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ σε άλλες στιγμές) ότι οι εκατοντάδες χιλιάδες που είχαν συγκεντρωθεί στο Σύνταγμα για να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην εξυφαινόμενη τότε συμφωνία για το «Μακεδονικό» ζήτημα είναι «ετερόκλητος όχλος», είχα πει ότι επιβεβαιώνεται πως η «αριστερή κομματοκρατία αποτελεί την επιτομή της φασιστικής λογικής της πολιτικής».

Κ. Παπαγιώργης: ο Καστοριάδης είναι ένας σοφιστής

Κωστής Παπαγιώργης

1947-2014

Κορνήλιος Καστοριάδης:

 Ένας σοφιστής

§1

     Ι. Ο Κωστής Παπαγιώργης σχολιάζει βασικές γραμμές του έργου του Κ. Καστοριάδη: Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας με μοναδική ευκρίνεια  και νοηματική ακρίβεια. Εάν διαβάσει κανείς προσεκτικά αυτό το magnum opus του Καστοριάδη, θα δικαιώσει πλήρως την ανάγνωση του εν λόγω έργου από τον Παπαγιώργη. Όσα γνωρίσματα της καστοριαδικής γραφής ανασύρει στην επιφάνεια ο Παπαγιώργης απ’ αυτό το βιβλίο, τα συναντάμε σε όλα τα έργα και τα κείμενα του Καστοριάδη, μηδενός εξαιρουμένου. Όλα αυτά τα γνωρίσματα δεν πρέπει να απομονώνονται από τη συνολική σκέψη του, αλλά να αποτιμώνται σε άρρηκτο δεσμό με τα εκάστοτε περιεχόμενα.

    

S. Kierkegaard: ο ατομικός Γολγοθάς της ύπαρξης

Sören Kierkegaard

1813-1855

Προς μια διαλεκτική της ύπαρξης

§1

     Ι. Ο Κίρκεγκαρντ ή Κίρκεγκωρ  ανήκει στους πιο σημαντικούς στοχαστές της φιλοσοφίας της ύπαρξης με ανεκτίμητη τη συμβολή του στη γενικότερη διαμόρφωση της σύγχρονης φιλοσοφικής σκέψης. Γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη, όπου σπούδασε φιλοσοφία, και αργότερα στο Βερολίνο θα παρακολουθήσει τις παραδόσεις του Σέλινγκ (Schelling). Αξίζει να σημειωθεί πως εκείνη την εποχή μεσουρανούσε στο Βερολίνο η εγελιανή φιλοσοφία και πως ο Σέλινγκ κλήθηκε στο εκεί πανεπιστήμιο, ευθύς μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Χέγκελ, για να αντεπιδράσει, προς μια θεολογική προοπτική, στην ισχυρή, ισχυρότατη απήχηση της διαλεκτικής φιλοσοφίας του Χέγκελ, νοούμενης εν πολλοίς ως αθεϊστικής φιλοσοφίας. 

Αισχύλος: το ιερό, το μοιραίο και το ηρωικό (1)

Αισχύλος

(περ. 525 - 456 π.Χ.)

Ήθος και γλώσσα

§1

     Ι. Ποιος είναι ο Αισχύλος; Είναι ο τραγικός ποιητής, με τον οποίο ξεκινά πραγματικά η αττική τραγωδία. Βέβαια, πριν από τον Αισχύλο, υπήρξε ο Φρύνιχος, που λογίζεται ο καθαυτό δημιουργός της ιστορικής τραγωδίας. Ως πρώτος επινοητής αυτού του είδους της ποίησης, ως ο διαμορφωτής της πρώιμης τραγωδίας αναφέρεται ο Θέσπις, για τον οποίο δεν γνωρίζουμε πολλά πράγματα. Ο Φρύνιχος ήταν, κι αυτός, ένας σπουδαίος ποιητής αλλά περισσότερο λυρικός παρά δραματικός, με την καθαυτό έννοια του όρου. Τέσσερα χρόνια μετά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας παρουσίασε επί σκηνής τις Φοίνισσες. Σε τούτο το έργο παριστάνεται ο χορός να θρηνεί για την ήττα των Περσών. Αυτός ο χορός αποτελείται από τις μητέρες και τις γυναίκες των Φοινίκων ναυτών, που πολέμησαν ενάντια στους Έλληνες.