Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

Hegel: Το Φαινομενολογικό Πνεύμα στον Χρόνο


 

Georg Fr. Hegel

1770-1831

        Η διαλεκτική Βίου και Φιλοσοφίας

 

1. Πώς αποτιμάται συνήθως η σχέση βίου και έργου σε έναν φιλόσοφο; Ο Νίτσε υποστηρίζει ότι η φιλοσοφία είναι μια συγκαλυμμένη βιογραφία. Σε ένα γενικότερο πεδίο εμφανίζονται συνήθως δυο ακραίες θέσεις, αντίθετες η μις προς την άλλη. Η πρώτη μας λέει πως είναι απολύτως απαραίτητο να γνωρίζουμε τη ζωή ενός φιλοσόφου για να κατανοήσουμε τη σκέψη του. Και τούτο, διότι η σκέψη δεν είναι κάτι έξω από την ύπαρξή μας, αλλά προορίζεται, μεταξύ άλλων, να εκφράζει αυτή την ύπαρξη. Σύμφωνα με τη δεύτερη θέση, σε μεγάλο βαθμό κυρίαρχη στις μέρες μας, η φιλοσοφική σκέψη υπερβαίνει την υποκειμενική ύπαρξη, έστω και μόνο επειδή τείνει προς μια ιδεατή αντικειμενικότητα. Κατά συνέπεια, τα γεγονότα της εμπειρικής ζωής του φιλοσόφου δεν έχουν μεγαλύτερη σημασία από το ότι θεωρούνται εν πολλοίς ανέκδοτα χωρίς ενδιαφέρον. Κάτι τέτοιο εννοούσε περίπου ο Χάιντεγκερ, όταν άρχιζε τα μαθήματά του για τον Αριστοτέλη με την περιώνυμη φράση του: «Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε, εργάστηκε/στοχάστηκε, πέθανε». Ο βίος είναι κάτι πεπερασμένο, αλλά εντός του πεπερασμένου εργάζεται/στοχάζεται ο δημιουργός και παραδίδει το έργο του στην αιωνιότητα. Κατά τον Χέγκελ πρόκειται για τη διαλεκτική περατότητας και απειρότητας.